Ένας από τους σπουδαιότερους τραγουδοποιούς, ένας ποιητής του έρωτα και της ζωής – ακόμα και μέσα από τους σκοτεινούς στίχους των τραγουδιών και των ποιημάτων του – ο Λέοναρντ Κοέν είχε συνδεθεί με την Ελλάδα και την Ύδρα. Ο θάνατός του, σε ηλικία 82 ετών, σκορπίζει θλίψη σε όσους τον γνώρισαν, είχε από κοντά είτε μέσα από τα ποιήματα και τα τραγούδια του.

Yδραίος” τραγουδιστής, συνθέτης και ποιητής Λέοναρντ Κοέν απεβίωσε στα 82 χρόνια του, όπως ανακοινώθηκε στην επίσημη σελίδα του στο Facebook.

Σε ένα λιτό μήνυμα, αναφέρονται τα εξής:

“Είναι με βαθύτατη λύπη που ανακοινώνουμε ότι ο θρυλικός ποιητής, τραγουδοποιός και καλλιτέχνης Λέναρντ Κοέν απεβίωσε.

Έχουμε χάσει έναν από τους πιο αξιοθαύμαστους και παραγωγικούς οραματιστές.

Ένα μνημόσυνο θα λάβει χώρα στο Λος Άντζελες στο μέλλον.

Η οικογένειά του ζητά να σεβαστείτε την ιδιωτική της ζωή κατά τη διάρκεια του πένθους της”.

Ο Λέοναρντ Κόεν ή Κοέν (Leonard Norman Cohen, Μόντρεαλ, Καναδάς, 21 Σεπτεμβρίου 1934 – 10 Νοεμβρίου 2016) ήταν αγγλόφωνος Καναδός λογοτέχνης, συνθέτης και τραγουδιστής.

Θεωρείτο μουσικός της ποπ, αν και τα τραγούδια του — κυρίως μπαλάντες — είχαν πολλά στοιχεία από την αμερικανική μουσική κάντρυ και την μουσική των ευρωπαϊκών καμπαρέ. Τα κύρια θέματα της δημιουργίας του ήταν η θρησκεία, ο έρωτας και η μοναξιά, χωρίς ωστόσο να λείπουν και οι τοποθετήσεις σε κοινωνικοπολιτικά θέματα όπως ο πόλεμος, οι εκτρώσεις, κ.λπ.

Ο πατέρας του ήταν ευκατάστατος εβραίος έμπορος υφασμάτων. Σε ηλικία έξι ετών, ο Κόεν έχασε τον πατέρα του και αυτό τον σημάδεψε για όλη του την ζωή. Έφηβος έμαθε κιθάρα και έγινε μέλος του μουσικού γκρουπ Buckskin Boys, το οποίο έπαιζε μουσική κάντρυ. Αργότερα, τον καιρό που ήταν σπουδαστής στο Πανεπιστήμιο McGill εξέδωσε τα πρώτα του ποιήματα που τον έκαναν γνωστό στους καναδικούς λογοτεχνικούς κύκλους. Το 1963 εγκαταστάθηκε στην Ύδρα, όπου συνέχισε να γράφει. Με το μυθιστόρημα Beautiful Losers (Θαυμάσιοι αποτυχημένοι, 1966), γνώρισε την παγκόσμια επιτυχία ως συγγραφέας. Ωστόσο, το 1967 αποφάσισε να εγκατασταθεί στις ΗΠΑ για να αφοσιωθεί στην μουσική.

Σε συναυλίες φολκ στις ΗΠΑ το 1967, η τραγουδίστρια Τζούντυ Κόλλινς (Judy Collins) έκανε γνωστό το τραγούδι του Κόεν Suzanne. Έτσι την ίδια χρονιά, ο Κόεν μπόρεσε να κυκλοφορήσει τον πρώτο του δίσκο με τίτλο Songs of Leonard Cohen. Ακολούθησαν πολλοί άλλοι δίσκοι, μεταξύ των οποίων και ο δίσκος Songs of Love and Hate που περιέχει το τραγούδι – ύμνο στην αγάπη και τη μοναξιά Famous Blue Raincoat (1971) με την φωνή της Τζένιφερ Γουαρνς (Jennifer Warnes).

Το 1992 κυκλοφόρησε τον πιο πολιτικοποιημένο δίσκο του με τίτλο The Future, και δύο χρόνια κατόπιν αποφάσισε να γίνει βουδιστής, μέχρι που χειροτονήθηκε μοναχός. Αλλά το 1999 εγκατέλειψε τον μοναστικό βίο, για να εκδώσει δύο ακόμα δίσκους. Το 2005, το όνομα του Κόεν βρέθηκε ξανά στις στήλες των εφημερίδων, επειδή ο επί χρόνια μάνατζέρ του τον εξαπάτησε κλέβοντας το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων του καλλιτέχνη.

Ο Κόεν δεν παντρεύτηκε ποτέ, αλλά είναι πατέρας δύο παιδιών, του Άνταμ (1972) και της Λόρκα (1974), που απέκτησε με την Σούζαν Έλροντ (Suzanne Elrod).

Το 2010 τιμήθηκε με Τιμητικό Γκράμι για το σύνολο της προσφοράς του.

Εργογραφία

Δίσκοι

  • Songs of Leonard Cohen (1967)
  • Songs from a Room (1969)
  • Songs of Love and Hate (1971)
  • Live Songs (1973)
  • New Skin for the Old Ceremony (1974)
  • Death of a Ladies’ Man (1977)
  • Recent Songs (1979)
  • Various Positions (1984)
  • I’m Your Man (1988)
  • The Future (1992)
  • Cohen Live: Leonard Cohen in Concert (1994)
  • Field Commander Cohen: Tour of 1979 (2001)
  • Ten New Songs (2001)
  • Dear Heather (2004)
  • Old Ideas (2012)
  • Popular Problems (2014)
  • Can’t Forget: a Souvenir of the Grand Tour (2015)

Συλλογές

  • The Best of Leonard Cohen (1975) (επίσης γνωστό ως Greatest Hits)
  • More Best of Leonard Cohen (1997)
  • The Essential Leonard Cohen (2002), διπλό CD

Βιβλία

  • Let Us Compare Mythologies (ποίηση) 1956
  • The Spice-Box of Earth (ποίηση) 1961
  • The Favourite Game (μυθιστόρημα) 1963
  • Flowers for Hitler (ποίηση) 1964
  • Beautiful Losers (μυθιστόρημα) 1966
  • Parasites of Heaven (ποίηση) 1966
  • Selected Poems 1956–1968 (ποίηση) 1968
  • The Energy of Slaves (ποίηση) 1972
  • Death of a Lady’s Man (ποιήματα και πεζά) 1978
  • Book of Mercy (πεζά ποιήματα/ψαλμοί) 1984
  • Stranger Music (επιλογή ποιημάτων και τραγουδιών) 1993
  • Book of Longing (ποίηση) 2006

Στα ελληνικά κυκλοφορούν τα βιβλίο του

  • Το αγαπημένο παιχνίδι (πρωτότυπος τίτλος: The Favourite Game), εκδ. Μελάνι, Αθήνα 2005. ISBN 960-8309-44-1.
  • Το βιβλίο του πόθου (πρωτότυπος τίτλος: Book of Longing), εκδ. Ιανός, Αθήνα 2008. ISBN 978-960-7827-88-3.
  • Η μουσική του ξένου: Επιλογή από ποιήματα και τραγούδια, (πρωτότυπος τίτλος: Stranger Music, μετάφραση: Λίνα Νικολακοπούλου), εκδ. Ιανός, Αθήνα 2008. ISBN 978-960-7827-90-6.
  • Υπέροχοι απόκληροι (πρωτότυπος τίτλος: Beautiful Losers), εκδ. Κέδρος, Αθήνα 2012. ISBN 978-960-04-4280-9.
  • Το βιβλίο του ελέους (πρωτότυπος τίτλος: Book of Mercy), εκδ. Περισπωμένη, 2013. ISBN 978-618-80542-8-8,

O Mπάμπης Κανατσίδης για τον Λέοναρντ και την Μάριαν

Eίχα την ευκαιρία να συνομιλήσω με έναν παλιό Υδραίο. Μιλήσαμε για πολλά πράγματα και η κουβέντα, μας έφερε στον Καναδό ποιητή και μουσικοσυνθέτη Λέοναρντ Κοέν, που έζησε ένα μεγάλο μέρος της ζωής του, την δεκαετία του ’60, στο γραφικό νησί του Σαρωνικού.
Ο συνομιλητής μου θυμόταν τον… Λεονάρδο.
Με αφέλεια και θράσος, επιχείρησα να τον ενημερώσω ότι ο Κοέν γνώρισε τον έρωτα στην Ύδρα, στο πρόσωπο της Μάριαν, μου απάντησε «Ναι, αλλά την Μάριαν εμείς την ξέραμε προσωπικά».

6a2f473891cacb16_landing

Είχε διηγηθεί πολλές φορές το πως αποφάσισε, τη δεκαετία του ’60 να αφήσει το βροχερό Λονδίνο, όπου είχε μετακομίσει από τον Καναδά όπου γεννήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 1934 (στο Μόντρεαλ συγκεκριμένα), για να βρει την τύχη του. Και οι συγκυρίες που τον «έφεραν» στο νησί του Αργοσαρωνικού μοιάζει δύσκολο να τις φανταστεί κανείς.

ef27606ee4d63071_landing

Ήταν Απρίλιος του ’60 όταν ενώ περπατούσε στο Λονδίνο μια μέρα που έβρεχε, είδε μπροστά του την πόρτα της Τράπεζας της Ελλάδας. Μπήκε μέσα και αντίκρισε έναν ηλιοκαμένο άνδρα. Τον ρώτησε τι καιρό κάνει στην Ελλάδα, πήρε την απάντηση πως ήταν άνοιξη και αμέσως πήρε την απόφασή του: λίγες μέρες μετά εγκατέλειψε την Αγγλία.

Λάτρεψε την Ύδρα γιατί εκεί γνώρισε, ερωτεύτηκε και εμπνεύστηκε, την Μάριαν Ιλέν. Είναι η γυναίκα που τον ενέπνευσε να γράψει το So Long Marianne και το Bird on the Wire, η γυναίκα που έζησε μαζί της (στην Ύδρα) σχεδόν 10 χρόνια και λίγο πριν εκείνη φύγει από τη ζωή (σ.σ. πέθανε στις 28 Ιουλίου 2016 στη Νορβηγία σε ηλικία 81 ετών) της είχε στείλει μια συγκινητική αποχαιρετιστήρια επιστολή «υποσχόμενος» πως γρήγορα θα την ακολουθούσε. Όπως και έγινε…

«Λοιπόν, Marianne, έφτασε αυτή η ώρα που παραμεγαλώσαμε και τα σώματά μας αρχίζουν να καταρρέουν.
Νομίζω πως θα σε ακολουθήσω πολύ σύντομα.
Θέλω να ξέρεις πως είμαι σε απόσταση αναπνοής πίσω σου – αν απλώσεις το χέρι σου νομίζω ότι μπορείς να αγγίξεις το δικό μου! Να ξέρεις ότι πάντα σε αγαπούσα, για την ομορφιά σου και τη σοφία σου, αλλά δεν χρειάζεται να πω περισσότερα, γιατί τα γνωρίζεις καλά. Τώρα όμως, θέλω απλά να σου ευχηθώ να έχεις ένα πολύ καλό ταξίδι. Αντίο παλιά μου φίλη. Σου στέλνω απέραντη αγάπη. Τα λέμε σύντομα…»

Η Μάριαν τότε ζούσε με τον νορβηγό συγγραφέα σύζυγο της Άξελ Γιένσεν και το παιδί τους. Όταν όμως αυτός την εγκατέλειψε για μια αμερικανίδα ζωγράφο, ο Κοέν πήρε υπό την προστασία του αυτήν και το παιδί της.
Έξι μέρες μετά τα 26α γενέθλια του, στις 27 Σεπτεμβρίου 1960, ο Κοέν αγόρασε το σπίτι στην Ύδρα προς 1.500 δολάρια, με χρήματα που είχε κληρονομήσει από την γιαγιά του. Εκεί εγκαταστάθηκε για αρκετά χρόνια με την Μάριαν που υπεραγαπούσε. «Καθόμουν στις σκάλες και την κοίταζα που κοιμόταν», λέει. «Την παρακολουθούσα επί ένα χρόνο με το φως του φεγγαριού ή της κηροζίνης…». Όμως κι η μούσα του τον λάτρευε. Κάθε πρωί του άφηνε στο γραφείο μια γαρδένια. «…Όταν υπάρχει φαγητό στο τραπέζι, όταν τα κεριά είναι αναμμένα, όταν πλένεις τα πιάτα μαζί της και βάζεις το παιδί για ύπνο. Αυτή είναι τάξη, αυτή είναι μια πνευματική τάξη, δεν υπάρχει άλλη» έλεγε για την ζωή του με την Μάριαν, ο Κοέν.

Εκεί, λοιπόν, γνώρισε την πανέμορφη, ψηλή και ξανθιά Μάριαν Ιλέν. Μια θεϊκή ύπαρξη που οι θεοί έφεραν στο δρόμο μου, όπως είχε πει. Ήταν η «μούσα» του. Η γυναίκα που τυλιγμένη μόνο με μια πετσέτα, καθισμένη μπροστά σε μια γραφομηχανή στο σπίτι της Ύδρας, κοσμεί το εξώφυλλο του δίσκου Songs from a Room που κυκλοφόρησε το 1969.

Το σπίτι του Κοέν στην Ύδρα ήταν τριώροφο με πέντε δωμάτια αλλά χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα ή τρεχούμενο νερό. Στα γράμματα που έστελνε στην μητέρα του έγραφε «Πρέπει να είναι πάνω από 200 ετών και πολλές γενιές ψαράδων να έζησαν εδώ», ενώ στην αδερφή περιέγραφε την ζωή του σε εκείνο το παλαιό σπίτι «Τριγυρνάω μες στα δωμάτια με ένα κερί στο χέρι σαν την οικονόμο της “Ρεβέκκας” πάνω κάτω στο τρομαχτικό υπόγειο. Ο ήχος των κουδουνιών από τα μουλάρια καθώς σκύβουν να φάνε σου σκίζει την καρδιά έτσι όπως μπλέκεται με τις μουσικές της ταβέρνας δύο η ώρα το πρωί της Δευτέρας».

Η μέρες και οι νύχτες του Κοέν στην Ύδρα, απαθανατίστηκαν από το φωτογράφο του περιοδικού Life, James Burke, με ημερομηνία 1Οκτώβρη 1960. Λίγες μέρες μετά την απόκτηση του σπιτιού, από τον Κοέν.

Οι μέρες και οι νύχτες του Κοέν στην Ύδρα, απαθανατίστηκαν από το φωτογράφο του περιοδικού Life, James Burke, με ημερομηνία 1Οκτώβρη 1960. Λίγες μέρες μετά την απόκτηση του σπιτιού, από τον Κοέν.

Πριν δύο χρόνια και κάτι, συγκεκριμένα το καλοκαίρι του 2014, ο συνθέτης, τραγουδιστής και κιθαρίστας Άνταμ Κοέν, αποφάσισε να προβάλει την Ύδρα στο βίντεο προώθησης του νέου του άλμπουμ, το οποίο έκανε τον γύρο του κόσμου.

«Τα τραγούδια σε αυτό το άλμπουμ μου είναι ένα χρονικό των συζητήσεων που έχω κάνει με τον πατέρα μου και των συζητήσεων που θα ήθελα να κάνω με τον γιο μου», ανέφερε τότε ο Άνταμ, στο preview του νέου του δίσκου.
Έρευνα: Ν.Χ.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ